KATA đang quay trở lại – ít nhất là theo kế hoạch. Ngày 6/10/2026, Bộ Tài chính Hungary công bố dự thảo luật về thuế khoán cố định mới dành cho cá nhân kinh doanh nhỏ (kisadózó egyéni vállalkozók tételes adója), và giai đoạn lấy ý kiến đã kết thúc ngày 14/10. Nếu bạn là cá nhân kinh doanh (egyéni vállalkozó) hoặc sắp bắt đầu kinh doanh, đây có thể là một trong những quyết định tài chính quan trọng nhất của bạn trong năm 2027.
Một lưu ý trước tiên: đây vẫn chỉ là dự thảo. Quốc hội chưa thông qua, các con số có thể thay đổi, và cho đến khi luật được ban hành, quy định hiện hành vẫn được áp dụng (50.000 Ft mỗi tháng, hạn mức 18 triệu Ft mỗi năm, và chỉ được xuất hóa đơn cho cá nhân). Các con số dưới đây phản ánh tình hình vào cuối tháng 10.
Điều gì sẽ thay đổi từ năm 2027?
- Ai được lựa chọn? Mọi cá nhân kinh doanh, dù làm toàn thời gian hay bán thời gian. Như vậy, người hưởng lương hưu, sinh viên hệ chính quy và người đang có hợp đồng lao động ít nhất 36 giờ/tuần cũng có thể dùng KATA trở lại.
- Thuế hằng tháng: 100.000 Ft nếu kinh doanh toàn thời gian, 50.000 Ft nếu bán thời gian. Từ năm 2028, mức này sẽ gắn với lương tối thiểu.
- Hạn mức năm: 22 triệu Ft (hiện nay là 18 triệu). Phần doanh thu vượt hạn mức chịu thuế 40%.
- Được xuất hóa đơn cho công ty. Doanh thu từ công ty chịu thêm 15% thuế bổ sung, nhưng bạn được trừ khoản thuế khoán cả năm vào đó. Với người kinh doanh toàn thời gian, điều này có nghĩa là không phải nộp thêm cho đến 8 triệu Ft doanh thu từ công ty mỗi năm.
- Mức cơ sở bảo hiểm cao hơn: 317.000 Ft mỗi tháng với người làm toàn thời gian (hiện nay là 108.000 Ft). Trợ cấp ốm đau, trợ cấp thai sản và lương hưu được tính dựa trên mức này.
- Đăng ký: theo dự thảo, từ ngày 1/12/2026, và tư cách KATA mới bắt đầu từ ngày 1/1/2027.
Những cái bẫy ít người nhắc tới
- Quy tắc 50%. Nếu một khách hàng, cùng các công ty liên kết của họ, chiếm từ một nửa doanh thu năm của bạn trở lên, bạn sẽ mất KATA. Nếu bạn chủ yếu làm cho một khách hàng lớn, KATA có lẽ không phải là giải pháp.
- Chủ lao động cũ. Nếu bạn xuất hóa đơn cho chủ lao động hiện tại, hoặc cho chủ lao động cũ trong vòng 24 tháng sau khi nghỉ việc, tư cách KATA sẽ chấm dứt.
- Bị loại 12 tháng. Nếu bị loại khỏi KATA, bạn không thể chọn lại trong năm đó và 12 tháng tiếp theo.
- Bán thời gian thì không có bảo hiểm. Theo diện này, bạn không tích lũy quyền lợi bảo hiểm xã hội và trợ cấp thất nghiệp.
- KATA cũ sẽ không tồn tại mãi. Người đang dùng KATA có thể giữ quy định cũ với mức 75.000 Ft/tháng năm 2027 và 100.000 Ft/tháng năm 2028, nhưng KATA cũ sẽ chấm dứt vào ngày 31/12/2028.
Cùng tính toán: KATA hay thuế khoán theo tỷ lệ chi phí?
Lấy ví dụ Dóra, một nhà thiết kế đồ họa. Cô kinh doanh toàn thời gian, dự kiến doanh thu năm 2027 là 15 triệu Ft, trong đó 10 triệu Ft đến từ các công ty, và không khách hàng nào chiếm một nửa doanh thu.
KATA mới:
- thuế khoán: 12 × 100.000 = 1.200.000 Ft
- thuế bổ sung: (10.000.000 − 8.000.000) × 15% = 300.000 Ft
- tổng cộng khoảng 1,5 triệu Ft, khoảng 10% doanh thu
Thuế khoán theo tỷ lệ chi phí (átalányadó), với tỷ lệ chi phí 45% năm 2027*:
- thu nhập: 15.000.000 × 55% = 8.250.000 Ft
- bảo hiểm xã hội (18,5%) + thuế đóng góp xã hội (13%): khoảng 2,6 triệu Ft
- thuế thu nhập cá nhân (15%) trên phần thu nhập vượt mức miễn thuế: khoảng 947.000 Ft
- tổng cộng khoảng 3,5 triệu Ft
Thuế thu nhập cá nhân được tính theo lương tối thiểu năm 2026, vì mức lương tối thiểu năm 2027 chưa được công bố.
* Theo luật hiện hành, tỷ lệ chi phí chung sẽ tăng lên 50% từ năm 2027, nhưng theo dự luật thuế 2027 đã trình Quốc hội, mức tăng này sẽ không có hiệu lực, nên vẫn giữ 45%. Đây mới chỉ là dự luật; nếu không được thông qua, với tỷ lệ 50%, gánh nặng thuế khoán theo tỷ lệ chi phí sẽ khoảng 3,2 triệu Ft.
Thoạt nhìn, KATA rẻ hơn khoảng 2 triệu Ft mỗi năm. Nhưng hãy nhìn cả mặt còn lại: với KATA, mức cơ sở bảo hiểm của bạn là 317.000 Ft/tháng, còn với thuế khoán theo tỷ lệ chi phí, bạn đóng trên thu nhập thực tế khoảng 690.000 Ft/tháng. Điều này ảnh hưởng đến trợ cấp ốm đau, thai sản và lương hưu, và ngân hàng cũng có thể đánh giá thu nhập của bạn khác đi khi bạn vay vốn. Thuế kinh doanh địa phương (helyi iparűzési adó) áp dụng trong cả hai trường hợp.
KATA phù hợp với ai?
KATA là một công cụ tốt, nhưng không phù hợp với mọi trường hợp. Thường thì bạn nên cân nhắc nghiêm túc nếu:
- doanh thu của bạn chắc chắn ở dưới 22 triệu Ft,
- bạn có nhiều khách hàng và không ai chiếm một nửa doanh thu,
- chi phí của bạn thấp, nên kê khai chi phí thực tế cũng không giúp trừ được nhiều,
- bạn kinh doanh bán thời gian, bên cạnh công việc chính, lương hưu hoặc việc học.
Ngược lại, nếu bạn coi trọng trợ cấp ốm đau, thai sản hay lương hưu cao hơn, hoặc dự định vay vốn, thì về lâu dài thuế khoán theo tỷ lệ chi phí có thể có lợi hơn. Hình thức thuế không phải là quyết định cả đời. Hãy xem lại mỗi năm, vì doanh thu, khách hàng và quy định đều thay đổi.
Cùng tính toán với chúng tôi
VTM Accounting nhận khách hàng từ tháng 1/2027, nhưng bạn đã có thể đặt lịch tư vấn miễn phí ngay từ bây giờ. Vào tháng 12, chúng tôi sẽ tính toán dựa trên số liệu của bạn để xem hình thức thuế nào phù hợp nhất. Chúng tôi tư vấn bằng tiếng Việt.
Mỗi doanh nghiệp đều khác nhau. Hãy đặt lịch tư vấn trước khi quyết định.